زمینه و هدف: پژوهش حاضر به منظور شناسایی عوامل موثر بر همکاری های در تولید علم، به بررسی روند مشارکت و همکاری در تولید و ویرایش مقالات ویکی پدیای فارسی در بازه زمانی 2003-2012 پرداخته است.روش: این پژوهش از نوع توصیفی- کاربردی بوده و در اجرای آن از روش کتابخانه ای و فن علم سنجی استفاده شده است. همچنین با توجه به اهداف و ماهیت موضوع تجزیه و تحلیل داده ها نیز با استفاده از نرم افزارهای اکسل و SPSS انجام شده است. داده ها با توجه به دو جامعه نویسندگان فعال و مقالات برگزیده، از سایت ویکی پدیای فارسی و با استفاده از ابزار Toolserver که آخرین تغییرات آماری مربوط به ویکی نویسان و مقالات ویکی پدیا را نشان می دهد، گردآوری شده اند.یافته ها: نتایج به دست آمده از رتبه بندی 362 نویسنده فعال نشان داد که 20% از ویکی نویسان، با تولید 78.90 درصد مقالات افزوده و همچنین 10% از ویکی نویسان با تولید 86.15 درصد ویرایش ها به عنوان همکاران پرکار شناخته شدند. در تفسیر تفاوت های موجود بین میزان مشارکت نویسندگان مشخص شد که ویژگی سطح عضویت مهم ترین نقش را ایفا می کند. از سوی دیگر نتایج حاصل از مطالعه روند مشارکت در 88 مقاله برگزیده نشان داد با وجود اینکه طول عمر ویرایش مقالات برگزیده متاثر از وجود تعداد ویراستار است اما توجه به اختلاف زمانی آن با نیمه عمر ویرایش حاکی از تلاش همکاران محدود پرکار ویکی نویس برای انجام نیمه دیگر ویرایش ها در فاصله زمانی کوتاه تری است.نتیجه گیری: نتایج حاصل از بررسی روند مشارکت در مقالات برگزیده، پیرو مطالعه همکاری علمی ویکی نویسان فعال، گواهی بر این مطلب است که همکاری موثر حاصل از حضور اقلیت مهم ویکی نویسان در ویکی پدیای فارسی بستگی به کیفیت گروه ویراستاری ناشی از سطوح دسترسی دارد.

این پژوهش با استفاده از روش گراندد تئوری و از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته در تلاش است تا به شناسایی انگیزه ها، محرک ها و عامل های بازدارنده مشارکت ویکی نویسان ویکی پدیای فارسی بپردازد. در این پژوهش 15 ویکی نویس فعال بر پایه نمونه گیری هدفمند بر پایه دسترس پذیری مورد مصاحبه با پرسش های باز (مصاحبه رودررو و یا مصاحبه از طریق پست الکترونیک) قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تکنیک کدگذاری استراوس و کوربین و روش تحلیل مقایسه ای مداوم، تجزیه و تحلیل و چهار زمینه انگیزه های ویرایشی، انگیزه های نگارشی، انگیزه های محرک و انگیزه های بازدارنده استخراج گردید. یافته ها نشان داد که انگیزه های بسیاری از محیط بیرون و درون ویکی پدیا بر میزان همکاری و استمرار مشارکت کاربران تاثیرگذار است که می توان آنها را به دو دسته عامل های برون ویکی پدیایی و درون ویکی پدیایی تقسیم کرد. یافته ها نشان داد دو عامل «تولید محتوا» و «ارتقای ویکی پدیا» بالاترین انگیزه همکاری در ویکی پدیای فارسی هستند و در کنار آن «سرگرمی» پایین ترین انگیزه برای ادامه همکاری به شمار می آید. افزون بر آن، برخورد کاربران و بازخوردی که ویکی نویسان در قبال همکاری خود در ویکی دریافت می دارند می تواند قوی ترین انگیزه محرک برای ماندگاری و یا ترک ویکی پدیای فارسی باشد.

ویکی پدیا یکی از مهم ترین منابع اطلاعاتی در فضای مجازی است که قابلیت ویرایش تقریبا توسط هرکسی در هر موردی را دارد و ویژگیهای دانش نامه های عمومی و تخصصی و سالنامه ها را در خود ترکیب کرده است. هدف ویکی پدیا انتشار اطلاعات عمومی به صورت آزاد برای عموم است. با این حال این تغییر پذیری نیز منجر به بی اعتمادی بسیاری از افراد نسبت به آن به عنوان یک منبع قابل اطمینان اطلاعات شده است. اگرچه تلاش های زیادی برای توسعه معیارها برای کمک به کاربران در مورد اعتبار محتوا صورت گرفته است، اما مشخص نیست که چه میزان این اقدامات می تواند بر روی این سیستم تاثیرگذار باشد.

هدف: بررسی ارتباط میان کیفیت مقالات حوزه علم اطلاعات در ویکی پدیای انگلیسی با رتبه بازیابی شان در موتورهای جستجوی گوگل، یاهو، و بینگ.روش شناسی: با روش پیمایشی-توصیفی و بر اساس چهارچوب شناسایی شده، ابعاد کیفیت شامل اعتبار، کامل بودن، پیچیدگی، آگاهی بخشی، ثبات، روزآمدی، و فراریت برای هر مقاله محاسبه شده است.یافته ها: مقالات بررسی شده در ابعاد پیچیدگی و فراریت نسبتا مطلوب ارزیابی شدند، اما در ابعاد کامل بودن، روزآمدی، و آگاهی بخشی وضعیت مناسبی نداشتند. بینگ به لحاظ صوری، رتبه نخست بیشترین تعداد نمایش مقالات ویکی پدیا را داشت، اما در رتبه بازیابی مقالات میان موتورهای جستجو تفاوت معناداری وجود نداشت. به استثنای شاخص روزآمدی، میان سایر ابعاد کیفیت اطلاعات با رتبه بازیابی مقاله ارتباط معناداری دیده نشد.نتیجه گیری: ویکی نویسان باید با رعایت اصول لازم در نگارش آثار خود در بهبود مولفه های کامل بودن، روزآمدی، و آگاهی بخشی تلاش کنند. مسائل تجاری پشت پرده سامانه های بازیابی اطلاعات که انتشار الگوریتم رتبه بندی آنها را با محدودیت روبه رو می کند، می تواند توجیهی برای نبود رابطه میان برخی ابعاد کیفیت اطلاعات مقالات با رتبه بازیابی آنها باشد.

چکیده فارسی: هدف از این نوشتار، بررسی استفاده از داده های مستند کتاب خانه ای در ویکی شیعه است. پژوهش از نوع توصیفی و به روش کتاب خانه ای و تحلیل محتواست. جامعه آماری شامل تمام مدخل های اشخاص ویکی شیعه فارسی است. چون آمار دقیقی از تعداد مدخل ها نداشتیم و به تعداد آن ها افزوده می شد، نمونه صدتایی به روش نمونه برداری، تصادفی طبقه ای انتخاب گردید. سپس بر اساس نمونه برداری هدف دار، شش پایگاه مستند کتاب خانه ای انتخاب و مدخل های اشخاص ویکی شیعه در آن ها جستجو گردید و نتایج توسط نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اطلاعات 88 درصد از مدخل های بررسی شده، در پایگاه های مستند کتاب خانه ای وجود دارد که به ترتیب: بانک مستندات کتاب خانه ملی ایران، برگه دان مستند مجازی بین المللی و شماره استاندارد بین المللی نام، بیشترین درصد فراوانی را به خود اختصاص داده اند. همچنین، اطلاعات بیش از نیمی از این مدخل ها، در بیش از پنج پایگاه بررسی شده، موجود است. همچنین بیشترین میانگین به برگه دان مستند فراگیر و کمترین میانگین به بانک مستندات کتاب خانه ملی ایران مربوط است و با توجه به این که مقدار خطای آلفای آزمون برابر با صفر است، تفاوت میان میانگین های پایگاه های داده ای مستند و مدخل های اشخاص ویکی شیعه در سطح اطمینان 95 درصد، معنا دار است. پیوند بین فهرست های مستند کتاب خانه ای و ویکی شیعه، ضمن پیدایی نمایی بهتر منابع کتاب خانه ها و افزایش اعتبار علمی مقالات ویکی شیعه، الگویی را برای استفاده در سایر پایگاه ها و نیز شیوه ای را برای همکاری میان کتاب خانه ها و ویکی ها و حرکت به سوی وب معنایی فراهم می کند. چکیده عربی: نبغی فی هذا المقال دراسة استخدام البیانات المکتبیة الموثوقة فی موقع ویکی شیعة. منهج البحث هو وصفی ومکتبی وتحلیل مضمون. مجتمع البحث یشمل جمیع الأعلام والأشخاص فی موقع ویکی شیعة الفارسی. بما أننا ینقصنا إحصائیات دقیقة عن عدد الأبواب وقد تتزاید بین حین وآخر إخترنا النموذج المئوی بمنهج العینة بأسلوب العینة الطبقیة العشوائیة. ثم نختار بمنهج العینة الغرضیة، ست منظومات مکتبیة وثائقیة إلکترونیة ونبحث فی أبواب الأعلام والأشخاص فی ویکیبیدیا ونقوم بتحلیل ومعالجة النتائج بتطبیق spss. تدلّ حصائل البحث على أن 88 بالمأة من معلومات الأبواب المدروسة توجد فی المنظومات المکتبیة الوثائقیة حیث حسب الترتیب هی: منظومة الوثائق فی المکتبة الوطنیة، قسم حفظ الوثائق الإفتراضیة الدولیة و رقم المعیار الدولی، حازت أکبر نسبة للتکرار. کذلک توجد نسبة أکبر من نصف الأبواب فی اکثر من خمس منظومات مدروسة. وقد یتعلق اکبر معدل ب قسم حفظ الوثائق الشامل وأقل معدل بمنظومة الوثائق فی المکتبة الوطنیة وحسب هذه النتائج نسبة خطأ النوع الأول بمستوى الدلالة (ألفا) فی العینة هی صفر وهناک نسبة ملحوظة ذات مفهوم خاص للدلالة الإحصائیة فی اختلاف المعدلات فی منظومات البیانات وأبواب الأشخاص فی ویکی شیعة بالقیمة الإحتمالیة تفوق 95 بالمأة ذات دلالة. الترابط بین الفهارس المکتبیة الوثائقیة وویکی شیعة بظهور أفضل تمهّد السبیل لمصادر المکتبات و تزید من علمیة المقالات فی ویکی شیعة وتصبح نموذج للإنتفاع به فی باقی المنظومات و طریقة لتزاید التعاون بین المکتبات ومواقع ویکی وحرکة نحو الدلالة الغرضیة فی المواقع الإلکترونیة.

مقاله ی پیشِ رو محتوای علمی و ساختار کتاب تاریخ و فلسفه ی ریاضیات را بررسی می کند. این کتاب تألیفی و دانشگاهی را انتشارات دانشگاه پیام نور به چاپ رسانده است. در برنامه ی مصوب وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری، دو درس اختیاری سه واحدی برای تاریخ ریاضیات و فلسفه ی علم (ریاضیات) در نظر گرفته شده است و سرفصل هایی برای آن ها ارائه شده، اما در برنامه ی مزبور کتاب درسی خاصی برای این دو درس پیش نهاد نشده است. در این مقاله، ضمن ارائه ی ارجاعات لازم نشان داده شده که این کتاب درواقع ترجمه ای از سه منبع دیگر است و نویسندگان آن هیچ نقشی در تولید محتوای کتاب ایفا نکرده اند، چنان که یکی از فصول کتاب عیناً از روی ویکی پدیای فارسی نوشته شده است. علاوه براین، ترجمه ها مغلوط و مشتمل بر اشتباهات علمی فراوان است.

تشخیص موجودیت های نامدار فرآیندی است که در آن اسامی اشخاص، مکان ها(شهرها، کشورها، دریاها و غیره)، سازمان ها(شرکت های خصوصی و دولتی، نهادهای بین المللی و غیره)، تاریخ، واحدهای پولی و درصدها در یک متن شناسایی می شوند. تشخیص موجودیت های نامدار نقشی اساسی در سامانه های پرسش و پاسخ، خلاصه سازی، ترجمه ماشینی، برچسب زن نقش معنایی، جستجوی معنایی، استخراج رابطه و شناسایی نقل قول دارند. در این مقاله ابتدا فرهنگ واژگان موجودیت های سازمان، مکان و اشخاص با استفاده از محتوای ویکی پدیای فارسی استخراج شد؛ سپس با استفاده از قواعد، سامانه پیشنهادی توسعه یافت. در ادامه دقت شناسایی موجودیت های نامدار با استفاده از کسره اضافه که یکی از ویژگی های مهم زبان فارسی است، بهبود داده شد. جهت ارزیابی سامانه تعداد 42 هزار کلمه از پیکره بی جن خان به صورت دستی برچسب زده شدند و معیار F 92/81 درصد به دست آمد. نتایج حاکی از آن است که با استفاده از کسره اضافه در سامانه های تشخیص موجودیت دقت آن ها به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.

شناسایی موجودیت های نامدار [1] یکی از فعالیت های زیربنایی در حوزه پردازش زبان طبیعی [2] و به طور کلی زیر مجموعه ای از استخراج اطلاعات [3] است. در فرآیند شناسایی موجودیت های نامدار به دنبال یافتن عناصر اسمی در متن و دسته بندی آنها به رده هایی ازپیش تعیین شده از قبیل اسامی اشخاص، سازمان ها، مکان ها، مذاهب، عنوان کتاب ها، عنوان فیلم ها و غیره هستیم. در این مقاله با بهره گیری از روش های نوین در این حوزه مانند استفاده از دو بردار مختلف بازنمایی معنایی واژگان برمبنای کلمه و حروف تشکیل دهنده آن برمبنای شبکه های عصبیو همچنین استفاده از روش های یادگیری عمیق [4] یک سامانه تشخیص موجودیت های نامدار معرفی می شود. همچنین در راستای پژوهش حاضر، یک پیکره برچسب گذاری شده شامل سه هزار چکیده از ویکی پدیای فارسی که شامل نود هزار واژه است با استفاده از پانزده برچسب مختلف ارایه می شود که گام مهمی در ارتقای پژوهش های آینده این حوزه برداشته خواهد شد. نتایج حاصل از ارزیابی سامانه پیشنهادی نشان می دهد که می توان با استفاده از داده معرفی شده به دقت 09/72 در معیار F رسید.